No.183 มันคือ…จุดจบของค่าเฉลี่ย

No. 183

มันคือ…จุดจบของค่าเฉลี่ย

Todd Rose ป.เอก Human Development ตำแหน่ง Director of the Mind, Brain and Education Program; Harvard Graduate School กล่าวว่า

“ค่าเฉลี่ยที่เกี่ยวกับคนนั้น มันใช้ไม่ได้เเล้ว”

เพราะมนุษย์เรานั้นมีความเป็น “ปัจเจก”(individuality) สูง หรือกล่าวได้ว่า ทุกคนมีความแตกต่างกันมากจน ค่าเฉลี่ยที่เกี่ยวกับคนนั้นไม่มีความหมายอะไรเลย รวมทั้งพฤติกรรมของคนๆนั้น ก็มักจะไหลไปตามบริบทณขณะนั้น

ดังนั้นระบบการศึกษา ระบบการทำงาน จะต้องออกแบบการรับ มอบงาน พัฒนา และประเมินให้เหมาะสมกับแต่ละคน และดึงศักยภาพคนๆนั้นออกมาให้มากที่สุด ไม่ใช้ค่าเฉลี่ยเหมาโหล เพราะนอกจากจะไม่เกิดประสิทธิผลแล้ว ยังด้อยประสิทธิภาพอีกด้วย

เพื่อนๆครับ ถ้าอยากดังต้อง “แตกต่าง และโดดเด่น” จะทำแบบแห่ตามค่าเฉลี่ย คงไม่ได้แล้วครับ

รักจากหมอคิม

27 มกราคม 2563

No.182 ชีวิตที่ดีต้อง “ไม่กลัว”

No.182

ชีวิตที่ดีต้อง “ไม่กลัว”

Jean Case ผู้บุกเบิกธุรกิจ American online และประธานบริหารหญิงคนแรกของ National Geographic Society บอกหลักการ 5 ข้อ ที่จะช่วยให้เราหลุดพ้นจากความกลัว และมีชีวิตที่ดีได้อย่างที่เราจะไม่ต้องมาเสียใจภายหลัง

1. สร้างแผนเดิมพันที่ยิ่งใหญ่(Make a big bet): ฝันใหญ่ ตั้งคำถาม หาทางเป็นไปได้ โดยเริ่มจากจุดที่ยืนอยู่

2. ออกจากพื้นที่สบาย โอบรับความเสี่ยง(Be hold, Take risks): ความเสี่ยงเหมือนการผจญภัย เป็นโอกาสที่ต้องคว้ามาทดลอง

3. เรียนรู้จากความล้มเหลวให้มากที่สุด(Make failure matter): ความล้มเหลวคือ กระบวนการเรียนรู้เล็กๆ ที่นำสู่ความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ในระยะยาว

4. เปิดตัวเองสู่โลกกว้าง(Reach beyond your bubble): ค้นหาความจริง พันธมิตรใหม่ ลดอคติ

5. เปลี่ยนสิ่งที่กลัวให้กลายเป็นเรื่องเร่งด่วน(Let urgency conquer fear): ถ้าไม่รีบทำตอนนี้ อาจพลาดโอกาส อย่าคิดเยอะ ลงมือทำตอนนี้เลย

เพื่อนๆครับ ถ้าไม่อยากเสียใจในช่วงท้ายของชีวิต เพราะความกลัวขวางกั้นไม่ให้เราทำหลายสิ่งที่อยากทำในชีวิต ให้รีบใช้หลักการ 5 ข้อนี้ตอนนี้เลยนะครับ

รักจากหมอคิม

20 มกราคม 2563

No.181 ปรับเปลี่ยนนิสัย เพื่อชีวิตใหม่ที่ต้องการ

No. 181

ปรับเปลี่ยนนิสัย เพื่อชีวิตใหม่ที่ต้องการ

Sean D. Young ศาสตราจารย์ ภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว และ ผู้อำนวยการ Center of Digital Behavior จาก UCLA ได้นำเสนองานวิจัยที่แสดงถึงการปรับเปลี่ยนนิสัย เพื่อสร้างชีวิตใหม่ที่เราต้องการ

1. จาก ความฝัน ปรับมาเป็น เป้าหมายระยะยาว – สั้น ปรับมาเป็น ขั้นปฏิบัติเล็กๆ ที่ทำได้ง่ายทุกวัน

2. พาตัวเองไปอยู่ท่ามกลางผู้คนที่มีความฝันเหมือนกัน เพื่อรับพลังสนับสนุน

3. หาเหตุผลตอบตัวเองให้ได้ว่า ความฝันนี้มันสำคัญกับเรามากแค่ไหน เพื่อเป็นแรงจูงใจ

4. สร้างสิ่งแวดล้อมให้ง่ายต่อการปฏิบัติ ตัดอุปสรรคที่รบกวนออกให้หมด

5. แสดงพฤติกรรมว่าเราเป็นสิ่งที่เราต้องการนั้น แล้วสมองจะตอบสนองให้เราเอง

6. ให้รางวัลตัวเองเมื่อทำได้เสร็จในแต่ละ ขั้น เป้าหมาย และความฝันที่ตั้งเอาไว้

7. ไม่พยายามอดกลั้นข่มทับนิสัยไม่ดี แต่ให้สร้างนิสัยที่ดีทดแทนลงไป

ขออวยพรให้เพื่อนๆสามารถสร้างนิสัยที่ดี เพื่อชีวิตใหม่ที่ต้องการในปีใหม่นี้นะครับ

รักจากหมอคิม

13 มกราคม 2563

No.180 เปลี่ยน “คำสาป” ให้เป็น “ของขวัญ” เมื่อชีวิตต้องอยู่ถึง 100 ปี

No.180

เปลี่ยน “คำสาป” ให้เป็น “ของขวัญ” เมื่อชีวิตต้องอยู่ถึง 100 ปี

จากหนังสือ “100 year life” ซึ่งเคยรีวิวไปใน No.137 แต่เนื่องจากชอบมาก จึงกลับมาอ่านและรีวิวเป็นอีกเวอร์ชั่นให้อ่านกันครับ

อายุยืน 100 เป็นได้ทั้ง “ของขวัญ” ที่มอบให้เราได้ใช้ชีวิตได้นานขึ้น และเป็นได้ทั้ง “คำสาป” ที่ทำให้เราต้องทนทุกข์กับชีวิตต่อไปอีกนานขึ้น จะเป็นแบบไหนนั้น ขึ้นอยู่กับการเตรียมตัวรับมือกับช่วงชีวิตที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและยาวนาน

“ชีวิต 3 ช่วง” คือ เรียน-ทำงาน- เกษียณเร็ว(อายุ 55-60-65 ปี) จะต้องเปลี่ยนเป็น “ชีวิตหลายช่วง” คือ เรียน-ทำงาน-เรียน-ทำงาน-พัก-สำรวจ-ทำงาน- เรียน-ทำงาน-พัก-เรียน-ทำงาน……..เกษียณช้าลง(อาจถึงอายุ 80 ปี) ซึ่งลักษณะและรูปแบบงานจะเปลี่ยนแปลงไปตลอด

การสะสม “สินทรัพย์” มีความจำเป็นมาก และจะต้องกระทำอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต อันได้แก่

1. สินทรัพย์ที่จับต้องได้ เช่น เงิน-ทอง

2. สินทรัพย์ที่จับต้องไม่ได้ แบ่งออกเป็น

2.1 สินทรัพย์ที่นำไปสร้างมูลค่า – ความรู้ ทักษะความชำนาญ ทั้งวิชาชีพ วิชาคน เทคโนโลยี ความคิดสร้างสรรค์ ตลอดจนชื่อเสียง และการยอมรับ

2.2 สินทรัพย์ที่สร้างพลังชีวิต – สุขภาพกาย-ใจ ความแข็งแรง ความรัก ความสัมพันธ์ที่ดี

2.3 สินทรัพย์ที่สร้างการเปลี่ยนแปลงให้ชีวิต – การรู้จักตัวเอง การเปิดตัวสู่โลกภายนอก หาประสบการณ์ชีวิตใหม่ๆ หาเพื่อนเครือข่ายใหม่ๆ การรู้จักและสร้างเป้าหมาย-เส้นทางชีวิตที่เป็นตัวเอง

เพื่อนๆครับ อายุถึง 100 ปี มีโอกาสเป็นไปได้มาก รีบเตรียมตัวเพื่อรับของขวัญ ไม่งั้นคำสาปมาแน่ครับ

รักจากหมอคิม

6 มกราคม 2563

No.179 ทิพยอำนาจ

No.179

ทิพยอำนาจ

การฝึกจิต หรือที่เรียกอีกอย่างว่า การเจริญภาวนา(meditation)นั้น ทางพุทธเราแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. สมถภาวนา หมายถึง การฝึกจิตให้สงบ นิ่ง มีพลัง มีทิพยอำนาจ(อำนาจพิเศษเหนือคนธรรมดา)

2. วิปัสสนาภาวนา หมายถึง การฝึกจิตให้ตื่นรู้ เท่าทันความเป็นจริง(ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัวตน) หลุดพ้นจากกิเลส และกองทุกข์

ทิพยอำนาจ มีชื่อเรียกอื่นคือ อภิญญา หรือวิชชา 8 ประการ อันได้แก่

1. อิทธิวิธิญาณ: ฤทธิ์ต่างๆ

2. มโนมยิทธิ: ฤทธิ์สำเร็จด้วยใจ

3. เจโตปริยญาณ: อ่านใจผู้อื่น

4. ทิพพโสตญาณ: หูทิพย์

5. ปุเพนิวาสานุสติญาณ: ระลึกชาติได้

6. ทิพพจักขุญาณ: ตาทิพย์

7. จุตูปปาตญาณ: รู้ถึงวาระกรรม เกิดตาย

8. อาสวักขยญาณ: รู้จักทำอาสวะให้สิ้น

ทิพยอำนาจ จะมีได้ต้องเจริญสมถภาวนาจนถึง ฌาน4 ขึ้นไป

รูปฌาน 4 มีดังนี้

1. ปฐมฌาน(ฌาน1) – วิตก วิจาร ปิติ สุข เอกัคคตา

2. ทุติยฌาน(ฌาน2) – ปิติ สุข เอกัคคตา

3. ตติยฌาน(ฌาน3) – สุข เอกัคคตา

4. จตุตถฌาน(ฌาน4) – เอกัคคตา

ความหมายขององค์ฌานมีดังนี้

วิตก – จิตยกขึ้นสู่อารมณ์ (จิตจดจ่อสิ่งใดสิ่งหนึ่ง)

วิจาร – จิตติดตามพิจารณาอารมณ์นั้น (จิตเกาะติดสิ่งนั้น)

ปิติ – จิตชุ่มชื่น เบิกบาน

สุข – จิตเบา สบาย โล่ง

เอกัคคตา – จิตสงบ นิ่ง อิสระ เป็นหนึ่ง

การเจริญสมถภาวนา หรือเรียกง่ายๆว่า “การทำสมาธิ” นั้น นอกจากจะมีประโยชน์มากทั้งต่อสุขภาพกาย ใจ ยกระดับจิตให้สูงขึ้น รวมทั้งทำให้จิตมีพลังอำนาจพิเศษแล้ว ยังสามารถเป็นบาทฐานไปสู่ การเจริญวิปัสสนา เพื่อการหลุดพ้นจากกองทุกข์ทั้งปวงได้อีกด้วย

รักจากหมอคิม

30 ธันวาคม 2562

No.178 ชราอย่างสง่างาม

No.178

ชราอย่างสง่างาม

จอห์ เลน เป็นจิตรกร นักเขียน และนักการศึกษา เขาเล่าถึงการแก่ชราอย่างสง่างาม เป็นสิ่งที่เราทุกคนทำได้

• ความชราเป็นเรื่องปกติของธรรมชาติ ที่ทุกชีวิตต้องยอมรับ กล้าหาญ ปล่อยวาง และเรียนรู้ที่จะใช้ช่วงเวลานี้อย่างดีที่สุด

• ดูแลสุขภาพร่างกายให้ดี ค้นหาพรสวรรค์ ธาตุแท้ คุณค่า รวมทั้งความหมายของชีวิต ที่ซ่อนอยู่ในตัว เพื่อดึงออกมาใคร่ครวญ เรียนรู้ สร้างสีสรรค์ มีเป้าหมาย สร้างชีวิตใหม่ และมอบความสุขให้กับตัวเอง และโลกใบนี้

• ดูแลสุขภาพใจให้ดี มองโลกด้วยอารมณ์ขัน ปลดปล่อยมันด้วยเสียงหัวเราะ เข้าหาความสงบเงียบ และหมั่นเจริญภาวนา

• ใช้ชีวิตอยู่กับปัจจุบัน เต็มเปี่ยมไปด้วยความรัก และเตรียมพร้อมที่จะตายได้ทุกเมื่อ

เรามาเตรียมพร้อมเป็นผู้สูงวัยอย่างสง่างามกันนะครับ

รักจากหมอคิม

23 ธันวาคม 2562

No.177 แก่ให้ช้าลง

No. 177

แก่ให้ช้าลง

Dr. David Sinclair นักวิทยาศาสตร์ที่โด่งดังเรื่อง “ขบวนการ และการชะลอความแก่” แห่ง Harvard และ U.of USW Australia กล่าวว่า “ความแก่ของมนุษย์สามารถหยุดหรือชะลอได้ ด้วยการถนอมรักษายีนที่อยู่ในเซลล์ให้แข็งแรงอยู่เสมอ โดยเฉพาะ ยีนอายุยืน-sirtuins” ซึ่งมีได้หลายวิธี

• อาหารจากพืช(plant based diet)

• อดอาหารให้หิว(intermittent fasting)

• ออกกำลังกายให้เหนื่อย(high-intensity interval training-HIIT)

• ให้ร่างกายได้อากาศที่ร้อนและเย็นบ้าง(expose to hot and cold temperatures)

• ได้รับยาหรือสารบางชนิด เช่น เมทฟอร์มิน(metformin)-ยาเบาหวาน, เรสเวอราทรอล(resveratrol)-ไวน์แดง, STACs

ความแก่ชราจัดว่าเป็นโรค ซึ่งเราสามารถรักษา ชะลอ หรือหยุดมันได้ครับ

รักจากหมอคิม

16 ธันวาคม 2562