No.46 The Practicing Mind: จิตฝึกฝน

The Practicing Mind: จิตฝึกฝน

จิตฝึกฝน คือ จิตที่เหมาะแก่การฝึกฝนและเรียนรู้สิ่งต่างๆ เพื่อการพัฒนาตนเอง

1. เริ่มต้นการเรียนรู้:

ชีวิตปัจจุบันมีสิ่งเร้ามาก จิตถูกดึงไปหลายทาง จนหมดแรง ขาดพลังจิตในการที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ต้องสร้างวินัยสร้างพลังจิตก่อนโดย

• สร้างแรงบันดาลใจ ฉันทะในการที่จะเรียนรู้สิ่งนั้นๆ

• ต้องฝึกสติ รู้ตัวเมื่อกำลังถูกดึงให้เฉไฉเบี่ยงเบียน แล้วรีบดึงกลับ

• ต้องจดจ่อทีละเรื่อง อย่าทำหลายๆอย่างพร้อมๆกัน

• ต้องนิ่ง เงีบย และอยู่กับปัจจุบัน

2. มันอยู่ที่ขบวนการไม่ใช่ผลลัพธ์:

จิตมักจะตกไปอยู่กับอดีตที่ทำไม่ได้ และคิดถึงผลลัพธ์ที่ดูยากมากในอนาคต ทำให้จิตไม่อยู่กับขบวนการฝึกฝนในปัจจุบัน ท้อแท้ หมดกำลังใจ ผลัดวัน หาข้ออ้าง ในที่สุดก็ไม่ได้ฝึกทำเสียที ก่อให้จิตเครียด วิตกวังวล สูญเสียพลังไป

ดังนั้นสิ่งที่จิตต้องทำคือ จดจ่ออยู่กับขบวนการการฝึกณปัจจุบัน เก็บในรายละเอียด ตรวจสอบ ทบทวน เรียนรู้ มองที่เป้าหมายทีละขั้น

เมื่อจิตมุ่งมั่นอยู่กับขบวนการฝึกที่อยู่ตรงหน้า โดยไม่สนใจกับผลลัพธ์ในอนาคต จิตจะสงบ ผ่อนคลาย มีสมาธิ ควบคุมได้ สนุก ซึ่งเป็นสภาพจิตที่มีพลัง สามารถฝึกฝนเรียนรู้ขบวนการนั้นได้ดี และบรรลุเป้าหมายของขบวนการด้วย

3. ขึ้นอยู่กับว่าเรามองมันอย่างไร:

ดอกไม้ จากเมล็ดจนออกดอกบาน ผู้หญิง จากทารกจนเป็นหญิงสาว ตรงไหนที่สวย ดี สมบูรณ์แบบที่สุด? …. ความจริงคือ มันสมบูรณ์ในแบบของมันณขณะนั้นอยู่แล้ว

นั่นหมายถึง จิตปัจจุบัน ก็สมบูรณ์และงดงามณขณะเวลาปัจจุบันนั้นเช่นกัน ลองสังเกตดูเวลาใดที่เราหงุดหงิด ไม่สบายใจ เราจะเห็นเลยว่าตอนนั้นจิตเราหลุดออกจากปัจจุบัน คือ ไปอยู่กับอดีตและอนาคต

สังเกตดูให้ดี มีอยู่ 2 สถานการณ์ที่จิตจะอยู่กับปัจจุบันได้ง่ายคือ

• จิตของผู้เริ่มต้น (beginner mind) เวลาเราฝึกอะไรใหม่ๆเราจะจดจ่อกับมันตรงนั้น แต่พอเราทำได้คล่องจิตจะเริ่มเฉไฉออกไปที่อื่น ดังนั้นอย่าทำอะไรซ้ำซาก ให้ทำอะไรที่ใหม่ๆ จิตจะได้ตั้งใจและจดจ่อ

• จิตสันทนาการ (recreation mind) สังเกตได้เวลาเราเล่นเกมเราจะจดจ่อมาก แต่พอทำงานจิตมักเฉไฉอยู่บ่อย ดังนั้นต้องคิดก่อนว่าสิ่งที่เราทำมันคือการเล่นเกม(สนุก) ไม่ใช่ทำงาน(ที่น่าเบื่อ)

4. สร้างนิสัยที่เราต้องการ:

เริ่มต้นที่ต้องมีสติรู้ตัวก่อน ว่าณขณะนี้เรากำลังคิดเรื่องอะไร กำลังทำอะไร ถ้าไม่ใช่สิ่งที่เราต้องการ ต้องหยุด และเปลี่ยนกลับเข้ามาสู่สิ่งที่ต้องการทันที ซึ่งเราจะต้องรู้และสร้างเส้นทางหรือขบวนการ ที่จะทำให้เราบรรลุสิ่งที่ต้องการนั้น

จากนั้นก็ทำตามขบวนการนั้นบ่อยๆให้ติดแน่นเป็นนิสัย ทำวันละหลายๆครั้งติดต่อกันอย่างน้อย 20 วัน มันจะเริ่มกลายเป็นนิสัย นั่นหมายถึง เราจะทำต่อได้อย่างง่ายดายเป็นธรรมชาติไม่ต้องคิด

5. เราจะอดทนต่อสิ่งนั้นได้นานขึ้น ถ้าเราเปลี่ยนมุมมองการรับรู้ต่อสิ่งนั้น p-p-p-p :

ขอเพียงแค่เราอยู่กับสิ่งที่เราทำตรงหน้าณปัจจุบัน(present) อยู่กับขบวนการที่กำลังทำ(process) อยู่กับเป้าหมาย(purpose) เราก็จะอยู่กับสิ่งนั้นได้อย่างอดทนยาวนาน(patience)ซ้ำแล้วซ้ำอีก เป็นธรรมชาติ

6. เกาะติดกับขบวนการของเราในปัจจุบันได้นานขึ้นด้วย 4 S:

Simplify ทำขบวนการให้ง่าย

Small ทอนออกมาให้เล็กลง

Short ทำช่วงสั้นๆ

Slow ทำอย่างช้าๆและปราณีต

7. ฝึกจิตให้สงบ:

จิตที่สงบเป็นจิตที่มีพลัง สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ วิธีที่จะทำให้จิตสงบ คือ การดูอยู่เฉยๆไม่ต้องตัดสิน เน้นอยู่ที่ขบวนการ ซึ่งการทำเช่นนี้ จะไม่เกิดการวิจารณ์ตัวเอง ไม่เกิด อารมณ์ ความเครียด

นอกจากนี้ การฝึกสมาธิ ก็เป็นการช่วยทำให้จิตสงบและผ่อนคลายขึ้นด้วย

8. เรียนรู้จากเด็กๆ:

ผู้ใหญ่จิตมักจะอยู่ที่อดีตและอนาคต ส่วนเด็กมักจะอยู่กับปัจจุบัน ผู้ใหญ่มักจะทำและหวังผล แต่เด็กสักแต่ว่าได้ทำเท่านั้น สรุปคือ เด็กอยู่กับปัจจุบันมากกว่าผู้ใหญ่

9. ยิ่งเราฝึกฝนเรื่องจิต เราจะพัฒนาสิ่งต่างๆได้ดีขึ้น:

เพื่อนๆลองมาฝึก “จิตฝึกฝน” กันนะครับ

รักจากหมอคิม

16 กันยายน 2561