No. 157 ยุคนี้ผู้รอบรู้เป็นผู้ชนะ

No. 157

ยุคนี้ผู้รอบรู้เป็นผู้ชนะ

เรามักเชื่อกันว่าการเป็นผู้เชี่ยวชาญ-รู้ลึก(Specialist) ดีกว่าการเป็นผู้รอบรู้-รู้กว้าง(Generalist) แต่ David Epstein ป.โท ด้านวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม และนักเขียนหนังสือขายดี ได้นำเสนอข้อมูลที่ช่วยให้เราได้เปลี่ยนมุมมองในเรื่องนี้ สรุปสั้นๆคือ

1. Sampling period: อย่างเพิ่งรีบร้อนกระโจนและทุ่มตัวฝึกฝนเป็นผู้เชี่ยวชาญอันใดอันหนึ่งเร็วเกินไป ใช้เวลาเรียนรู้และทดลองให้หลากหลายเสียก่อน ดูว่าเราเหมาะ ถนัด ชอบ ทำได้ดีในสิ่งไหน แล้วค่อยจดจ่อมุ่งไปตรงนั้น มันไม่ช้าหรอก แต่จะเกิดผลดีกว่า (Late Specialization)

2. Slow & Mistake learning: การเรียนรู้อย่างช้าๆ ลองผิดลองถูก เรียนรู้จากข้อผิดพลาด จะช่วยให้เราได้รับความรู้ที่แน่น และมั่นคงมากขึ้น จงกล้าที่จะออกไปเรียนรู้ พบและทนกับความผิดด้วยใจที่สนุกสนานและตื่นเต้น

3. Overspecialization-อันตราย: เพราะเขาจะมองและใช้แต่ความเชี่ยวชาญของเขา จนมองไม่เห็นความจริงอื่นที่สำคัญไป ดังนั้นจึงควรเรียนรู้ให้หลากหลาย รู้กว้างไม่ตกหลุมรู้ลึก

4. Switching & Quit: ถ้าทำมานานแล้วมันไม่ใช่ก็เปลี่ยนหรือเลิกซะ อย่าทู่ซี้ อย่ายึดมั่น ชีวิตจะดีขึ้น

5. Test and Learn: ทุกสิ่งทุกอย่างเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา รวมทั้งตัวเรา ทดสอบและเรียนรู้ตลอดเวลาเพื่อปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลง ไม่มีแผนแน่นอน มีแต่แผนชั่วคราวณตอนนั้น มองหาทางเลือกที่ดีที่สุด

6. Outsider feedback: มั่นมองหาและรับการสะท้อนกลับจากภายนอกตลอดเวลา ยิ่งต่างจากเรามากเท่าไหร่ยิ่งดี

สรุป: โลกปัจจุบันนั้นซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงเร็วมาก ความท้าทายก็คือ เราต้องขยายความรอบรู้ และประสบการณ์ของเราออกไปให้กว้างขึ้น อย่าเพิ่งรีบร้อนตกหลุมยั่วยวนการเป็นผู้เชี่ยวชาญอันใดอันหนึ่ง ต่อเมื่อเราพบสิ่งที่เรารัก ชอบ ถนัด ทำได้ดีแล้ว ค่อยทุ่มเวลาจดจ่อเพิ่มลงไป แต่ถึงกระนั้นก็ต้องระวังการตกหลุมพลางความเชี่ยวชาญของเรา เรายังคงต้องเรียนรู้ คิด หรือขอความคิดเห็น จากผู้เชี่ยวชาญอื่น รวมทั้งประสบการณ์จริงรอบตัวด้วย

รักจากหมอคิม

1 กรกฎาคม 2562