No.218 จิตบำบัดด้วยการเจริญภาวนา

No.218

จิตบำบัดด้วยการเจริญภาวนา

Mark Epstein จิตแพทย์ และนักจิตบำบัด ผู้สนใจเรื่องการปฏิบัติธรรมในสายพุทธ ได้ให้คุณค่าของการเจริญภาวนา-บำเพ็ญเพียรทางจิต(meditation) เทียบได้กับการทำจิตบำบัด ซึ่งสามารถช่วยลดความตึงเครียดและการเจ็บป่วยทางจิตให้กับคนไข้ได้อย่างมาก ต่างกันเพียงการเจริญภาวนาไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเท่านั้น

#การเจริญภาวนา แบ่งออกได้เป็น การฝึกจิตจดจ่อเพื่อความสงบ(concentration meditation) กับการฝึกจิตเพื่อการรู้ตัว(mindfulness meditation)

# การเจริญภาวนาทั้ง 2 แบบนี้ จะช่วยทำให้เราอยู่กับปัจจุบันขณะ ลดการรบกวนจากสิ่งยั่วเย้าภายนอก ลดความคิดฟุ้งซ่าน สับสน วุ่นวาย ที่วนเวียนอยู่กับเสียใจอาลัยอาวรณ์อดีต และวิตกกังวลอนาคต

# การฝึกจิตจดจ่อเพื่อความสงบ เรียกอีกชื่อว่า “การฝึกสมาธิ” เป็นเครื่องมือพื้นฐานของการฝึกจิต ช่วยลดความตึงเครียดในชีวิตประจำวัน และเสริมสร้างสุขภาพกายให้ดีขึ้น เริ่มฝึกน้อยๆจากครั้งละ 5-10 นาที ค่อยๆเพิ่มทีละน้อยตามกำลังของจิตจนได้ครั้งละ 1 ชั่วโมง

# การฝึกจิตเพื่อการรู้ตัว เรียกอีกชื่อว่า “การฝึกสติ” เป็นการฝึกใช้ชีวิตด้วยการรู้ตัวกับสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น ยอมรับกับทุกอารมณ์ที่ผ่านเข้ามา แล้วก็ปล่อยผ่านไป

# การฝึกจิตทั้ง 2 แบบนี้ เทียบได้กับการทำจิตบำบัดในผู้ป่วยทางจิต เพราะช่วยหน่วงจิตให้นิ่งสงบก่อนที่จะผลีผลามทำสิ่งที่ไม่ดีออกไป รวมทั้งดึงจิตกลับมาพิจารณาสิ่งที่เกิดขึ้น หาเหตุผลที่มาที่ไป แล้วจึงปรับเปลี่ยนมุมมองความคิด ไปในทางที่ถูกต้องเหมาะสม แล้วพฤติกรรมที่แสดงออกก็จะเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น

# ดังนั้นจิตจึงทำหน้าที่ 2 อย่างตามๆกัน คือ จิตที่คิดและรู้สึก(mind) และจิตที่เห็นความคิดและความรู้สึกนั้น(consciousness) ซึ่งในภาษาพุทธเรียกว่า “จิตดูจิต หรือ จิตเห็นจิต”

เพื่อนๆครับ พวกเราต่างมีอาการป่วยทางจิตไม่มากก็น้อย การหมั่นเจริญภาวนา ด้วยการฝึกสมาธิและสติบ่อยๆสม่ำเสมอเป็นประจำ จะช่วยทำให้สุขภาพจิตและสุขภาพกายดีขึ้น ซึ่งจะนำพามาซึ่งความสุขและชีวิตที่ดีขึ้นได้อย่างแน่นอนครับ

รักจากหมอคิม

18 ตุลาคม 2563

#ท่ามกลางความสับสนวุ่นวายใจต้องสงบ